וועגן ארכיוו
אן אויסגאבע פון די אידישע ארכיוון – מאנטאג און דאנערשטאג
אין די לעצטע צוואנציג יאר האט דער היימישער עולם געשריבן – נישט אין צייטונגען און נישט אין ביכער, נאר אין פארומס און בלאגס. טויזנטער מענטשן מיט ניקס האבן דארט דערציילט מעשיות, אויסגעטענה'ט קשיות, געלערנט איינער דעם אנדערן, און געמאכט לאכן. אסאך פון יענע פארומס זענען היינט פארמאכט, אבער די ווערטער זענען נישט פארלוירן: זיי זענען צאמגעזאמלט אין די ארכיוון.
"ארכיוו" קלייבט אויס פון יענעם ים די פערל, און עס קומט ארויס צוויי מאל א וואך. מאנטאג – א וועלטליכער נומער: סייענס, היסטאריע, מעשיות, דיסקוסיעס און הומאר, אביסל קירצער, אז מ'זאל עס קענען דורכליינען אינמיטן דער וואך. דאנערשטאג – א תורה'דיגער נומער, מיט דער סדרה פון דער וואך און מיט די אידישע שטיקער, לכבוד שבת קודש. איר האלט יעצט אין דער האנט דעם ערשטן נומער; דער ערשטער דאנערשטאג-נומער, פרשת לך לך, קומט אי"ה אין דריי טעג ארום.
אין דעם נומער: יידל פון קאווע שטיבל פרעגט אן אלטע פראגע – האבן טאקע אלע געמיינט ביז קאלאמבוס'ס צייטן אז די וועלט איז פלאך? דא ברענגען מיר דעם ערשטן טייל פון זיין היסטאריע, פון די בבליים ביז תלמי'ס "אלמאגעסט". יואב, איינער פון די באליבטסטע הומאריסטן פון קאווע שטיבל, נעמט אונז מיט צו א שבע ברכות ביי מומע יענטל, פון די סאוער פיקלס ביז דעם לעצטן "מזל טוב". פונעם בלאג "זאלצוואסער": א טאג אין דער צוקונפט, ווען אלעס ארבעט מיט קארטלעך און סקרינס – און צום סוף א חשבון וואס איז גאר נישט קיין וויץ. און פון "אידישע וועלט": א הספד אויף אן אייפאד.
די דיסקוסיע פרעגט: העלפט א ציגארעטל צו בארואיגן? – א שמועס וואס האט זיך אנגעהויבן אין 2012, און וואס מ'האט ווידער אויפגעוועקט נאך עלף יאר. ביי די קאלומס: "סייענס פון די ארכיוון" ברענגט די זיבן בריקן פון קעניגסבערג, א שפאציר-רעטעניש וואס האט געבוירן א ניי פעלד אין מאטעמאטיק; "היינט מיט X יאר צוריק" בלעטערט צוריק צו דער זעלבער וואך אין פריערדיגע יארן, ווען דער שטורעם "סענדי" איז געקומען; "די תגובה פון דער וואך" קומט פון יענעם זעלבן שטורעם; און צום סוף א נייע קאלום: "חידות פון די ארכיוון" – פרובירט אליין, די ענטפערס זענען אונטן.
ביי יעדן שטיק שטייט פון וועלכן ארכיוו עס קומט, דער ניק פונעם שרייבער, און ווען עס איז געשריבן געווארן. די טעקסטן זענען דער שרייבערס אייגענע ווערטער; מיר האבן נאר מגיה געווען דעם אויסלייג און די גראמאטיק, און וואו עפעס איז געווען צו לאנג, האבן מיר עס פארקירצט (דאס איז באצייכנט [פארקירצט]).
האט הנאה פון ליינען!
די רעדאקציע